خواهرزادهام کلاس اول ابتدائیست و دیگر میتواند بخواند و بنویسد. البته به کندی و سختی.
امروز جذب صفحهی رنگارنگ و شاد شماره جدید نشریه زیته شده بود و مشغول شمردن سینهای سفره روی جلدش بود.
محض آزمایش یک سطر از یکی از نوشتههای گیلکی را نشانش دادم و بدون اینکه بگویم فارسی نیست گفتم: بخون.
و دختر کوچولو این شعر میرعماد موسوی را افتان و خیزان خواند:
تیرماسینزه هچی بهانه بو، می دیلِیْ پور بو!
| تیرما 13، 1582
ای، می سخنرانی متنه که دیشؤ، تیرماسینزه مراسمˇ مئن بخؤندم. لنگرودˇ ارشادˇ سالنˇ مئن. سخنرانی نبو. نه پرطمطراق بو، نه طولانی. نه پرمحتوا! اصلن دوروغ چره؟! تیرماسینزه هچی بهانه بو، می دیلِیْ پور بو!
●
سلام. زیاد شمه وقته نگینم.
دوروسسه که امشؤ جشنه و شادی زمت. ولی خوب، یک چند دقیقهای مأ به عنوان یته پارازیت تحمل بکونین.
خودتؤن که بهتر دؤنین، ای دؤره زمؤنه، جوانؤن پارازیت محسوب بنن ده. یک سری گمراه که باید ارشاد ببون. ائرهام که ادارهی ارشاده.
خاستم چن کلمه راجه به ای گب بزنم که امه، یعنی او جوانؤنی که خیلی بیشتر از بقيه نیاز به ارشاد دأنیم، چی کأ دریم راجه به امی فرهنگ و هویت. خاستم راجه به سایتهای اینترنتی و مجلهها و مقالههایی که امی مأری زوانئبه را تودأیم گب بزنیم، بدئم اگه بخأم همهی امی عشقه به امی زوان و فرهنگ بگوم، اونم ای همه بزرگان و اساتید ˇ جولؤ، در واقع کار هدئنیم خودمؤنˇ دس.
هينˇ واسی، خأنم ای فرصتأ جی سو استفاده بکونم و چنته نکتهی غمانگیزه یادآوری بکونم. ایتؤ بهتره. شادی و خوشحالی وسط، ای جور چیزؤن بهتر دیلˇ مئن نیشینه. شمه وقته نگینم، فقط چنته سوال:
دؤنین هر روز که گوذرنه، امی فرهنگ و امی آداب و رسوم، محو و محوتر بؤ دره؟
هیچ دؤنین که خیلی از امی خونهٰنˇ مئن، ای پئر و مارؤن ایسسن که اصلن دوس ندأنن خوشؤنˇ زأکؤن گیلکیه حتا بلد ببون؟ می منظور خود شوماها ایسسین. ببخشین اگه خیلی رک گب زئنم. هنوز ارشاد نبؤم!
هیچ دؤنین که هی تیرماسینزه تا 20 یا 30 سال پیش برگزار بنأ بو؟ جشنیام ایسسه که حتا زندگی شهری مئنم شأنه اونه برگزار گودن و اونˇ نابودی نه تغییر زندگی روستایی به شهری که امی غفلتˇ واسه.
هیچ دؤنین گیلانˇ جوانؤن، با ای همه بیکاری و بیپولی هنده خوشؤنˇ زوانه دوس دأنن، ولی کسی نئیسأ بو که ایشؤنه یاد بدی؟ می منظور پئر و مارؤنه با معلمؤن.
هیچ دؤنین مو با می رفئقؤن و اصلن کلّ می نسل، گیلکیه، امی ماری زوؤنه، نه امی پئر و مارأ جی، که کوچه و خیابؤنˇ مئن یاد بیتیم و گینیم؟
هیچ دؤنین خیلی زمته هیچکی، فرامرز دعایی و احمد عاشورپور و پوررضا و مسعودی موسؤن نمأ کی مردوم اونˇ ترانهٰنه زمزمه بکونن؟
هیچ دؤنین که بدترین مسخرگی و توهینه به امی زبان، امی شبکهی استانی انجام دئنه؟ اوشؤنˇ سریالؤن و فیلمؤنˇ مئن، هرچی آدم کج و لوچه، هرچی آدم نادان و خطاکاره گیلکی گب زئنه و دهاتˇ شه، هرچی آدم تحصیلکرده و باکلاس و باهوشه، فارسی گب زئنه!
هیچ دؤنین که قضیه به امی زبان ختم نبنه؟ از امی چیی و بیجار بگیر تا امی جنگل و دریا و روخؤنه، تا امی صنعت و اقتصاد...
خوب، ده از بحث خارجأ بؤدرم! جوؤنیم ده! تا امی سرˇ مئن نزنن، تام نزئنیم.
تیرماسینزه مئن، امیرپازواری دوبیتیئنˇ همره تفأل زئنن و از ای جهت، تیرماسینزه، خیلی چلّهشؤه مؤنه. با ای تفاوت که چلّه شؤˇ مئن، حافظˇ شعرؤنˇ همره تفأل کؤنن. مو خأننم یک پیوندی برقرار بکونم ای دوتته شبˇ مئن. خأنم تیرماسینزهˇ مئن، حافظأ جی شاهد بأرم. اونم به سبک خودم. خأنم یکبارم که ببؤ، ای غزلˇ حافظه از آخر بخؤنیم بأیم به اوّل! جوؤنیم ده! امی کار معلوم نیه...
ز مهربانی جانان طمع مبر حافظ
که نقش جور و نشان ستم نخواهد ماند
بدین رواق زبرجد نوشتهاند به زر
که جز نکویی اهل کرم نخواهد ماند
توانگرا دل درویش خود به دست آور
که مخزن زر و گنج درم نخواهد ماند
غنیمتی شمر ای شمع وصل پروانه
که این معامله تا صبحدم نخواهد ماند
سرود مجلس جمشید گفتهاند این بود
که جام باده بیاور که جم نخواهد ماند
چه جای شکر و شکایت ز نقش نیک و بد است
چو بر صحیفه هستی رقم نخواهد ماند
چو پرده دار به شمشیر میزند همه را
کسی مقیم حریم حرم نخواهد ماند
من ار چه در نظر یار خاکسار شدم
رقیب نیز چنین محترم نخواهد ماند
رسید مژده که ایام غم نخواهد ماند
چنان نماند چنین نیز هم نخواهد ماند.
امین عزیز ----------------------------------
خُب بوگوفتی ، غیر از تو دِ کی گب بزه؟ اگر وقت بوکودی گزارشی مفصل بنه ورگ مئن ، اگر با عکس ببه کی بهتر.
صفر بوگوفت کی ناصر وحدتی و پوررضا هم شرکت کونید، موسیقی و شعر خوانی هم بو ؟.
ورگˇ اؤجا:
سلام ساسان جان،
متاسفانه مو وقت نکؤنم که گوزارش بنویسم. ولی صفرخان قراره خو سایتˇ مئن گوزارش بدی که منم ورگˇ وبموجی مئن اینˇ لینکه حتمن نئنم. یکته از امی زأکؤنم قرار بو گوزارش تهیه بکونی.
پوررضا نمأ بو. ناصر وحدتی بمأ و بخؤنده. خیلیئن دیگه هم ایسأ بون. جکتاجی. هوشنگ عباسی. اباذر غلامی. افشین پرتو. و...
تی جا خیلی خالی بو. خیلی خیلی خالی بو.
haif ki nutonsam bam,chi bagum ? be ihterame E pile harkat faqat tonmo tamachinam .
Amin jon , xail dus darmo ki ta bainam , pur zemat tul nakasho , dinmo ta hatman . feiz taro xosh uqur babi, shado salamat bebi bararey.
سلام گیله مرد.شیمه دست درد نکنی بابت تمام زحمات.مو نودونم چطور با شیمه زحمتانو بابت احیای امیه فرهنگ و زوبون و...که کشنین تشکر بوکنم.اما اگر کاری بو در خدمت ایستیم.شیمه قوربون.
برار جان تی حرفان ، حرف امی حرف دیل هم بو . امی پئر و مار اگر خواستیم گیلکی گپ بزنیم امرا بدو دائیدی کی ، آخه ره تو باید فارسی گپ بزنی و اجور حرفان !
هر چند کی الان خودشان هم پشیمانیدی ...
بگفتی شبکه استانی ...
سلام امین جان
تی دست درد نکونه که امی دیله حرفه زنی !!
سبز ببی و استوار
سلام ...از او روز ترسم که اشن امی زبان و فرهنگ مسخزه نوکونيد ... او روز د اشان به خوشانا خاس فارسيدي و خوشانا زور امارا به تکه دايدي و اشانا پیله تری قبول بوکوديم
salam balamisar , kheyli dus dashtam emsalam tirma 13 besam , vali az shanse bad nobo , ta yad dabi , parsale filme ke nidem irad nadane khodam oye isa bom , ama emsale she hatman mere bar vagarna de khodet doni , he he nokaram balamisar ti neveshte o ti sokhanrani harf nadane , be omide didar .
امين عزيز سلام حيف گيلان تي مئسن گيلك اصيل كم دره. من ايتا چرت مطلب بينيويشتم تي نظر چيه؟؟؟اونا آخرا گم.
خوداحافظ شرقي مرداي( تي گيلكي گويش شرقي گب زئن ره بيميرم)
دست شما درد نکند با این همه تلاش
متاسفانه نشد که بیایم
اما دلم با همه آدمهای آن سالن است
تا دیدار
سلام!
هپتولوژی سابق هستم!
خوبی آقا امین؟
آقا بیشتر ببینیمت:)
سلام خسه نبي برا! ايشالله كي امي صدا بشنون! امي جوونان ماهن كيه كي قدر بودوني|؟!!!
کسی هست که بشنود، چقدر این غزل خواجه از ته بهتر است. صلا شیراز و قبر خواجه حافظ که اینک مرد شهر رود و ابریشم برایت بهتر می سراید.
ما نیز مشتاق بدیداریم. تا کی سرآید این فراغ تیره و تاریک؟!
Khaka ami sear!!!. Ami perou-maran outo,
ami TV ato. Albaghiyeam
oushanea ja beadtear!!! Hasa
chi ba koudan?!!! Ti nazar chi isea? khoush bibi beararey
---------------------------------
ورگˇ اؤجا:
سلام اداش؛
می نظر اینه: کار و کار و کار.
ده ثبت فولکلور وسسه. باید امی روزمره زندگی مئن گیلک ببیم و گیلکی رفتار بکونیم. مخصوصن اوشؤنی که تحصیلکرده ایسسن یا اوشؤنی که ایشؤنˇ دس به ایشؤنˇ دهن فارسنه. باید امی زندگی مئن گیلکی زندگی بکونیم. امی زأکؤنˇ همأ، هوتؤ کی فارسی یاد دأ دریم، گیلکیام یاد بدیم. اوشؤنئبه گیلکی شئر و قصه بخؤنیم و گیلکی موسیقییه امی خؤنهٰنˇ مئن رایج بکونیم.
هر جایی که ایسأیم، با یکته اس.ام.اس یا با یکته زنگ، امی صدا و سیما روابط عمومی به، امی اعتراضی به مسئولینˇ گوش فارسؤنیم.
امی قدیمی دعواؤنه (بیه پس و بیه پیش و لنگرودی و لاهیجؤنی و رشتی و انزلیچی) بنیم دیمه و کلانتر نیگا بکونیم. گیلکه بینیم.
اگر موفقیتی کسب بودیم (علمی یا اقتصادی یا صنعتی) امی وطنه جخترأ ندیم و یک بخش از امی منفعته، امی همزبانؤن و امی سرزمینئبه اختصاص بدیم.
خولاصه اینکه خئلی کارؤن شأنه گودن.
اگر دوکتوریم یا موهندس، اگر مغازهداریم یا بازاری یا پاساژˇ مئن فوروشگا دأنیم، اگر معلمیم، هر جیگایی که ایسأیم وا امی تفکره رواج بدیم. مخصوصن معلمؤن، باید روزی ده دقیقه یا نیم ساعت خوشؤنˇ دانشآموزؤنˇ همأ گیلکی گب بزنن.
تصور بکونین هر معلمی، هر روزی فقط یک کلمه، فقط یک کلمه گیلکی خو دانشآموزؤنه یاد بدی.
یا هر ترمی، یک صفحه گیلکی نویسی خو دانشآموزانˇ جی بخأی. ایتؤ نسل بعدی به نسل قبلی وصلأ بنه.
گیلکی ویکی پدیا صدمین مقاله یه شومان همه تایه تبریک گویم.
ته پست جییر تاریخ هسته : تیرماه 13 -1882 ----------------------------
یعنی سیصد سال بعد در چنین روزی؟!(هازارررررررررررررر! واویلا یعنی سیصد بعد هم هتره!)
به مه جد قسم اول فکر بکوردم کی بشیم نورزبل.تاریخ تاسیس ورگا نگاه بکوردم و
بعد نتیجه بگیتم هیچ رقمه نخوره 1882!
ورگˇ اؤجا:
چاگودم.
Ti javabea ja mamnoun, ama hasa chouto sha perou-maran ya mallimanea vadashtan ki houto beabeadea ki tou gi? mi nazar Pile Soual hato hanea. Ti jan sagh, ti dil khoush --------------------------
ورگˇ اؤجا:
عزیز جؤنی،
پئر و مارؤن و دیروزˇ معلمکؤنه کاری نشأنه گودن. مو بوتم امه. همین کسایی که الؤن امی فرهنگˇ ره غم خورده دریم. امی نسل.
مو، تو، اونی که الؤن ورگه خؤنده دره. اونی که گیلهوا موطالعه کؤنه.
امه وا یک کاری بکونیم.
اگر موهندسیم، اگر دوکتوریم، اگر معلمیم، اگر کارگریم، اگر دیکؤن دأنیم، هر کارهای که ایسسیم، امه خأ کاری بکونیم
امی پئر و مأرؤن و امی قبلی نسله وأ بدی رفئق.
امی نوبته. اوشؤنˇ اشتباهه تکرار نکونیم.
حساب بکون، ورگ روزی 250 بار بازدید بنه. 250 نفر موشترک خبرنامه دأنه. ای 250 نفر اگه هر کدؤم 10 نفره آگاه بکونن، اگه ایشؤن خوشؤنˇ زأکؤنه گیلکی زبان و ادبیات و موسیقی همره آشتی بدن، هیچ کم نیه.
Ivardem ti ja mamnoun, Inshall ki houto ki gi bibe, va ami himmatea amra i ruz bidinimi ki ami Gilan ivardem Gil-an boubostea dare, ounea zouvan ami zouvan, ouea TV ami TV,.... Ou rouz, mi nazar oughadaream dour niyea.
خیلی باحال هیسه تی سایت.
اولین بار هتو این سایت بدم
امره لینک بوکون
سلام" منم ازرشت جغلانم. تهران زندگی کنم بقول مرحوم شیون تهرانه گیله مردم .کارت خیلی عالیه کی به زبان محلی با گیله مردان ارتباط برقرار بکودی . موفق ببی
سلام برا. -------------------
راستش و بخواید من از این همه شبیه بودن زبان(لهجه)!!!گیلکی به کردی تعجب می کنم!!به نظر شما اصلا به هم ربطی دارند؟
ورگˇ اؤجا:
بله. این هر دو زبان از شاخهی زبانهای شمال غربی ایران هستند. من هم پیشتر در برخورد با برخی از کردها متوجه این حد بالای نزدیکی دو زبان شدهام.












