.: وبموجی :.
آرشيو.: پيشخان :.
آرشيو
.: سربس :.
.: وامج :.
.: ورگˇ خبرنامه :.
اگه خأييد ورگˇ خبرنامهئنه فگيريد، ايته خالی ايمئيل، subscribe عنوانˇ همره اوسئه بکونيد ا آدرسˇ ره:varg.glk[at]gmail.com
تمام حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به امين حسنپور
میباشد.
هرگونه نقل يا استفاده از مطالب اين سايت در اينترنت،
تنها با ذکر نام منبع و در کتابها و نشريات، با اجازهی نويسنده مجاز
است.
varg.glk[at]gmail.com
Atom|RSD|RSS1|RSS2
خواهرزادهام کلاس اول ابتدائیست و دیگر میتواند بخواند و بنویسد. البته به کندی و سختی.
امروز جذب صفحهی رنگارنگ و شاد شماره جدید نشریه زیته شده بود و مشغول شمردن سینهای سفره روی جلدش بود.
محض آزمایش یک سطر از یکی از نوشتههای گیلکی را نشانش دادم و بدون اینکه بگویم فارسی نیست گفتم: بخون.
و دختر کوچولو این شعر میرعماد موسوی را افتان و خیزان خواند:
دو واوین
ورگ | اسفندار ما 20، 1582
گاگلف، آدم خو ارتباطاتˇ مئن که باخی آدمؤنˇ همأ دأنه، یکجوری دکئنه که ندؤنه چی وا بکونی. نه که کسنˇ زوان، کسنه حالی نبون، نه! می منظور او زمته که هر دوتته دؤنن اویکته چی گوته دره و نفهمنن! یا فهمنن و ندؤنن.
(۱)
مأ یاد دره، اهواز-تئرانˇ قطارˇ مئن نیشته بؤم. می رفئقˇ همأ که کرجˇ مئنˇ پیلله ببؤره. وگرسه دبیم تئران و قرار بو تئران، کسنأ جی سیوا ببیم و او بشون کرج و منأ نی وگردم می شهر.
«قم»ˇ نزدیکی، می رفئق بمأ می ور -که واگؤنˇ راهرو ایسأ بوم و بیرینه پیراسته دبوم- و بوته: «این ناهمواریها رو میبینی؟» قمˇ بیابؤنˇ کولؤنه گوت. شوق و ذوقˇ همأ مئبه توضیح دأ دبو که ای کولؤنˇ خاک چی جنسی ایسسه و چنی قشنگن. هیسه مو هرچی نیگا کؤنم، هرچی ای بیابؤنˇ جیر و جؤره چوم تؤدئنم، نفهمنم ای بی آب و علف صارایی کؤره جالبه! هیتؤ گه می اداش مئبه توضیح دأ دبو، مو می گیلؤنˇ شوروم دبو کوهؤنه یاد ارده دبوم. اونˇ تعریفؤنˇ صدا، بنأ بؤم می گیلؤنˇ تصویرˇ سر!
شمه سره درد نأرم، تا خودˇ تئرؤن، تئرؤنأ جیام تا خودˇ لوشان، می فیکر و ذکر ای بو گه کئنه خأن می تصویره بینم. گاگلفم مئبه فیکر گودم: رِی! قمˇ بیابؤنؤن، چی دأنه مگه؟! لؤشانه که فارسئم و یکته پیچه رددأ گودم و کم-کمی زیتون دارؤنه گه بدئم، بداری می جؤن وؤج بمأ.
(۲)
چن سال پیش بو، شهریور ما، بوشؤ بوم دانشگا، کار داشتم. تازه دانشجؤن، خوشؤنˇ پئرؤن و مارؤنˇ همأ بمأ بؤن ثبتˇنامئبه. یکته پئر و پسرأ نی ایسأ بون که ایشؤنˇ رخت و لیواس کَویری اؤستانؤنˇ آدمؤنˇ شی بو. یعنی مو ایتؤ فیکر گودم. او روز، امه هممهتهیی اوتوبوس داخلی رافا ایسأ بیم و وارؤن وارسه دبو. اونم چی وارشی! او جور گه گیلکؤن دؤنن. شهریور ماهˇ وارش. اوجور گه بخاله خأن زمین و زمؤنه اؤ ببری. هرگی مأ یادأ نشنه گه زأکئکˇ پئر چوتؤ خو دؤر و وره نیگا گود گه زمین و آسمؤنأ جی آب وارسه دره! پیرمردأک وگرسه مأ بوته: «آقا اینجا چند ماه در سال بارون میباره؟» مو خندهٰ جی بوتم: «تقریبن ماه بدون بارندگی نداریم. کمترین بارندگی تو تابستونه!»
مردأکˇ چوشم خأس وؤزی. یکجور خو ریکأکه نیگا گود گه بخاله گوته دره: «پسر، مرض داشتی، انتخاب رشته بودی گیلانˇ دانشگا؟!»
واوین: بخش. قسمت. از مصدر «واوئن» یا «وابئن» به معنی بریدن.
منبع: نشریهی دانشجویی زیته. شماره 10
درود امرا تو مَ ببوردی ب او خاطیراتی کی جخاطیر نشا دئن. جه تو سپاس دئرمه براری. راسسی امین جئن. رافا ایسام جئنه دوستَی. ایحترُمه امرا بهرام گیله مرد ( دورگ) """"""""""""""""
تی خوجیره نویویشته امرا ، مَ ( مره)ویرایتی (ویراگیتی) ببوردی تا بیابن(بیابون) تا می کوهنه خاطیره ئون و دووارده م وگردانئی ب امی سبزه گیلن و ب ای زمئت.
امین جئن . مونانی ایصفهون درس خوندم . اوره کی ایسابوم همشگ می دیل پراگیتی امای گیلن. اخر دئونی ؟ می اوتاقه پنجیره به بیابن ( بیابون) واوُی. همشگ " کینا -کینا" گودم: کی کینا بُ کی مو وگردم گیلن؟ وگرده زمئت ، راقه مئن ، رافا ایسام . خودی او ریکه مورسُن کی رافا ایسا خو قشنگه لاکوک بینی ( بیدینی). شاید گوتن نداری امما وا بگوم کی هر زمئت کی فارسم گیلن . وختی لوشونه زربین دارونه دئم .، وختی مئنگیله ( منجیله) توره هیسته وا گنسی می دیما.... شا گوتن کی تورابم ! ای فره زماتئن ... هواش هواشئی مَ ونگاگیت...و ارسو... می دیمه سر دلیسکس .
هر کی بببوم .... هر چی ببوم... هر جیگه ای پیله دونیا دورین بیسم... هچ جیگه مره گیلن نبُ...هچ رودی مره " سیبده رو" نبُ ، هچ توکالی ای مره دالفک و سوماموز نب ُ... هچ خلق و جلگه ای مره گیلک و گیلنی نبدُ.
یکته ایطلاع رسونی در موریده ایمساله نوروزبل و اینکی چی روزی و کوره اونه مراسیم برگوزار بُ بکون برا جئن. شایدانی ای کاره بئودی و مو بی هابرم.
جه یکته می روفاقُن بشتوسم کی ایمساله نوروزبل جیشن، "دیل مون" ( دیلمان) مئن برگوزار ب ُ. می روفاق مَ بئوته کی ای مراسیم 16 مورداد ما ساعت 5 یا 6 چمالیم دم ( افتو پردچین زمات) او جیگه مئن سراگیره.
ایسه نودونمه کی ای هابر (خابر) دوروستَی یا نَ .
اخر لوطف بکونی و همشگ مورسُن یکته ایطلاع رسونی خوجیر و بقایده انجُم بدی محشر بُ . مو یک مینی بوس جه زاکونی کی تنخا و شیفته ی خوشونه هویت ایسد جوما گودم و امید دارمه کی بتُنم ایمسال ب ای مراسیم فارسیم و اونه مئن شیرکت بکونیم و ایلجار بدیم.
----------------------------------
ورگˇ اؤجا:
تی دس درد نکونی برأرئی.
نؤروزبل هوتؤ کی تو بوتی دیلمؤنˇ مئن برگوزار بنه. جومه 16 مرداد، اسفندارما سیم، ساعت 16
چن روز دیگه ورگˇ مئنأ نی اطلاعرسانی کؤنم
ای فره زماتُن = بعضی وختُن
کأشکی واران بباره تا تانه ویشتر بباره! غریبه ئانا امی گیلانه جا فراری بدهه. خو شنا دستانا واویند بخواید دِ دوباره ایا باید. می منظور اون غریبه ئانی ایسه کی آمان گیلکانˇ مهمان نوازی جه سواستیفاده کوند. امی سفره جا نمک خورد امی پوشتˇسر جوک چاکوند.
ایمساله نوروزبلˇ امه ره خبر بوکون.تره فراموشا نبه.
ایمسالˇ دیلمی تقویما بتانی تلفون ˇ موبایلˇره چاکونی خیلی خُبه! -----------------------------
ا(ی)ن خبری کی تی وب موجی میان بنه ای یا ویشتر واشکاف. "زبان های قومیتی در برخی از دانشگاه های ایران تدریس می شود" ا(ی)ن خبرا آدرس فیلتر بوبوسته، قابل دسترسی نیه. جه ره گویه امی گیلکی عقب دکفته؟
ورگˇ اؤجا:
مازیار جؤن، ای لینک،بی.بی.سی خبر بو کی جمهوری اسلامی مخابرات اونه سانسور بوده.
ای خبر گونه کی فرهنگستان فارسی خأ تشخیص بدی که کویکته زوان ایسسه و وا تدریس ببون. کیه کی ندؤنه فرهنگستان فارسی گیلکی و تبریه اصلن زوان ندؤنه! خودمؤن هنوز گیلکی زوان یا لهجه بؤنˇ سر دعوا دأنیم. معلومه کی گیلکی لیستˇ مئن دننه.
آموزش گیلکی بود یا تست عملی نظر سنجی؟! :-) به دور از شوخی حکایت از جدایی ما از رسم و رسوماتمون بود! ------------------------------
آقا من تونستم متوجه شم! من قبول شدم؟!
البته اینو که میگم به این معنی نیست که من واسه رسوماتم همه کاری می کنم! به منم بگن از این به بعد قاسم آبادی بپوش، عمراً نمی پوشم! چون باورام خیلی عوض شده ( اصلاً این طوری بار اومدم)
فقط یه ندای درونیه که این نوشته ها رو تأیید می کنه!
لطفاً راحع به تأثیر زبان رو فرهنگ هم صحبت کنید.
موفق باشید.
ورگˇ اؤجا:
نسی جان، این یادداشت به هیچ وجه تست یا آزمون نبود. ولی خوب، تو مطمئنی که متن رو متوجه شدی؟ چون ربطی به رسم و رسومات نداشت و از کسی نمیخواست که لباس قاسمابادی بپوشه. کل متن درباره میزان تفاوت ما (گیلکان) و دیگران بود و برشی بود از این تفاوتها.
نوروز بل کی وکورا بر پا کونده
آخ من رفوزه شده :-) :-) رخت و لیواس کَویری اؤستانؤنˇ آدمؤنˇ شی بو. برداشت من از این جمله بود! ----------------
چشم، دیگه این متنا رو نمی خونم تا به اشتباه حرفی نزنم که موجب ...تون بشم!
خوش باشییییییییید!
ورگˇ اؤجا:
نسی جان، چرا راه حل سلبی رو انتخاب میکنی؟ راه حل دیگه اینه که کم-کم تلاش کنی تا گیلکیخوانی رو بهتر انجام بدی. البته بخشی از تقصیر هم به گردن منه که برای راحتخوانی متون گیلکی هنوز دست به کار یک راهنمای کوچک هم نشدیم که این کمکاری ما نابخشودنیست.
-اوگیلکونی کی خارج از شمال درس خوندرن یا زندگی گودرن دونن کی او غربته مئن "وارون" چقدر حیسسه نوستالژیک یا همون تاسیون ایجاد کونه و غربته تحمول پذیرتر کونه.
امه گیلکون از جنس وارون و سرسبزی ایستیم.امی افکار و خولقیات و امی زوان هم از همین جنس ایسته.او کویری مردومان هم از جنس خوشون سرزمین ایستن.ایکه بد نیه .بد اونه کی بخوان همه یک شکل ببون یگ جور بفهمن و گب بزنن.
-ممنون بنم می وبلاگه سر بزنی و می گیلکی ایراده بگیری
-فرده (پنجشنبه 8مرداد) پارک شهر و دروازه لاکان ساعت شیش بیاد... خودتون دونید, بخوصوص امی همشهرین
ومیدوارم فرهنگ غریبه پرستی از امی گیلان اوساده ببه (برداشته بشه). ان هم بگم که :
گیلان بهشته
قشنگ ترین جای جهان می رشته
دس دس دس خيلي قشنگ بينيويشتي ولي ايپچه امي مولاحيظه يم بوكون سخت بو مره كي بخوانم ولي بخواندم چون عادت نوگوديم گيلكي اصيل بخوانيم و گيلكي معيار امرا بيشتر عادت دريم .اوميدوارم كي درآينده بتانيم امي زبان امرا آموزش بيدينيو و امي زبان متنانا بتانيم بخوانيم...
شیمه دست درد نؤکنی ؛ چاگودم
درود امرا شاد ببی جئنه دوستَی. .......... ره ممد رضای !! شئرونه هَیتی بوشوی کی بوشوی د نا ؟ ممد رضا جئن. تی موبایله شومارا اویراگودم . مره زنگ بزن برا.
امین جئن . بابت تی خوجیر ایطلاع رسونی در موریده نوروزبل مراسیم سپاس دارمُ.
یکته گبانی دئرمه "لفوتی" امرا :
می ناجا کی وختی سن سر ایجرا کئاری هوتُ خوشکابی !!
ولی بوگذشته جه شوقُ . امید دئرمُ کی مریوانه جیشنواره تره خوش بوگذری. تی موفقیت امی گیلونه سرافرازئه.
ایجرا زمات ای قیسمته آویی بکون :
وارش واره/
وترش واره
زیمین خوره نفس کشه/
مگر نوتئنی ایشتوسن نرره تیرنگه خوندشه !/
تی رافا ایسَئم.
درود فراوان بر شما دوست پرتلاش -----------------
از مکان و زمانی که جمعه برای نوروزبل مینی بوس می گذارن اطلاع دارید؟
ممنون ميشم در اين زمينه هم اطلاع رساني كنيد.
ورگˇ اؤجا:
در بخش گیجیک اطلاعرسانی شده. اما درباره مینیبوس، به دلیل محدودیت تنها در حد ایمیل دوستان عضو خبرنامه اطلاعرسانی شده است. شما هم اگر مایل به پیوستن به ما هستید، با ایمیل ورگ تماس بگیرید.
من مازرونی نویسمه. امیدوارمه که متوجّه بوّین. چون من شمه گیلکی ره که خومّه متوجّه بومه تقریباً. ------------------------------------
خله قشنگ بیه. شمه دست درد نکنه. امه سه ئی وارش هم اتی معنا داینه. وارش امه هویّت هسّه!
اتّه خواهشی دارمه. اگه بونه اتّه جا توضیح هادین شه رسم الخطه. بعضی جاها من بتومه بفهمم که شمه منظور چی هسه ولی نفهممه که شمه ایهانه چتی تلفظ کننی. اَی شمه دست درد نکنه.
ورگˇ اؤجا:
تی بلأ می سر، منم تی گبه فهمنم. می نظر اینه که امه (چی گیلؤنی و چی مازرونی) یکته زوان دأنیم. اگر ورگˇ مئن رسمالخطه توضیح ندأم، می تقصیره کی کمکاری بودم. تلاش کؤنم در اولین فرصت یکته مطلب راجه به گیلکینویسی قواعد بنویسم.
سلام و خسته نباشید . خیلی قشنگ و زیبا مینویسید . این ارج نهادن به زبان بومی خودتون واقعا قابله ستایشه . یه سوال چرا از خودتون کم نوشتید اینکه تحصیلاتتون چیه گفتید تو شهره دیگه ای درس خوندید ولی الان تو دانشگاه گیلان چیکار میکنیدو این لهجه ی کدوم شهره گیلانه ممنون میشم -----------------------------
ورگˇ اؤجا:
من نگفتم که در شهر دیگری درس خواندم. هر چیزی که گمان میکردم لازم است خوانندهی ورگ درباره من بداند در بخش «درباره» نوشتهام که در منوی بالای سایت در دسترس است.
بازم سلام .باور کنید نه منوی درباره باز میشه نه اسمه خودتون که پایین صفحه هست . حالا اگه یه بار دیگه بگید خسته میشین جناب .بازم ممنون میشماگه افتخار بدین از خودتون بیشتر بگید
درود امرا جئنه امین یکته گیانی دئرمَ "محسن" جه مازرونه امرا : مه دل تنگه سـر هاده شه صدا ره بـَـزن سـاز و دم هـاده لـَلهوا ره تـه جـا بـلبـل گـلی بـه گـلی نـَوونه ته نـَخوندی پيله ، پاپلی نـَوونه بــی تــه لـالـه و لـمـپـا سـو نــَدنـه ونـوشه اسبـه بـونـه ، بـو ندنه بـــهــار وائــه پـــيــغــوم پـــه انــی هـلـی اسبـه جـِمه ره دوجنـی بـــهــار گــلــهی بـــچــا بـــچــايــی ميا گيرنه مه دل ته بی صدايی خل توم گوم بيمه مه ويشه ته ای نوج بزه پيتومه مه ريشه ته ای بــرو بــی تــه سـوا صــفا نــدارنــه تـیـنـاری گـلـی ونـگـا وا نـدارنـه مه دل تنگه سـر هاده شه صدا ره بـَـزن سـاز و دم هـاده لـَلهوا ره
هیرا مره وب موجی کئاربوم بئتم ای گرشانی تی ور بام کی می دیل وازابی کی وازابُ! هنو آپ نوبُئم .هر زمئت بوبُئم یته دوخُن تَ دَمُ.
درود محسن جئن . خَئمه کی یته مازرونی شعر تَ مهموناکونم :
اختیار دارید, فقط اگر زحمت نیست ویرایشش کنید؛گیلکی من هنوز خیلی روان نیست
سلام --------------------------------
خیلی سخته آدم چیزی رء تبریک بگوی که اطلاع کافی ازو ندأنه حتی اگر او به عزیز ترین تعلقش یعنی خو ماری سرزمین مربوط ببی
او آدرسونم که نوروزبل_ قسمت_مئن بنای مثل"هرآنچه بايد دربارهی تقويم باستانی گيلکان بدانيد" وا نبنه که برار جؤن! ایته امره راهنومایی بکؤن، چوتؤ تؤنیم مطالب دوروس حسابی نوروزبل_واسی پیدا بوکؤنیم؟
بازین می ایشتباهم بفهمسم که شیمه منظور کویکته نوشته بو!
ورگˇ اؤجا:
او مقاله لینک هینه:
http://vargir.persiangig.com/document/saalshomaari.pdf
ولی اگر یک روز ِ مئن زیاد دانلود ببون، دئه لینک کار نکؤنه (این ِ پهنای باند تمنأ بنه) و وا صبر بکونین و یک روز و ساعت دیگه امتحان بکونین.